Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies και παρόμοιες τεχνολογίες

Συνεχίζοντας την περιήγησή σας συμφωνείτε με την χρήση των cookies Περισσότερα

Κατάλαβα!

Τι είναι τα cookies;

Τα cookies είναι μικρά αρχεία κειμένου που αποθηκεύονται στον υπολογιστή σας όταν επισκέπτεστε ορισμένες ιστοσελίδες. Μας βοηθούν να βελτιώσουμε την ιστοσελίδα μας και να παρέχουμε μια καλύτερη και πιο εξατομικευμένη εξυπηρέτηση. Μας δίνουν τη δυνατότητα να κάνουμε εκτίμηση για το target group μας και τον τρόπο χρήσης που κάνει, για την αποθήκευση πληροφοριών σχετικά με τις προτιμήσεις του κοινού αυτού (και έτσι μας επιτρέπει να διαμορφώνουμε την ιστοσελίδα μας σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά του), να επιταχύνει τις αναζητήσεις και να αναγνωρίζουμε κάποιον όταν επιστρέφει στην ιστοσελίδα μας . Παρακαλούμε σημειώστε ότι τα cookies, δε μπορούν να βλάψουν τον υπολογιστή σας. Δεν αποθηκεύουν προσωπικές πληροφορίες, όπως για παράδειγμα στοιχεία πιστωτικών καρτών, αλλά χρησιμοποιούν κρυπτογραφημένες πληροφορίες για να βοηθήσουν στη βελτίωση της πλοήγησης στο site. Σας δίνουμε αυτές τις πληροφορίες, βάσει της πρόσφατης νομοθεσίας και σας βεβαιώνουμε ότι είμαστε ειλικρινείς και σαφείς αναφορικά με την προστασία των προσωπικών σας δεδομένων, όταν χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα μας.

H πολιτική των Cookies

Για να κάνετε πλήρη χρήση των στοιχείων στην ιστοσελίδα μας, ο υπολογιστής σας, το tablet ή το κινητό τηλέφωνο θα πρέπει να δέχεται cookies, για να μπορούμε να σας παρέχουμε μόνο ορισμένες εξατομικευμένες λειτουργίες της ιστοσελίδας με τη χρήση τους. Τα cookies δεν αποθηκεύουν πληροφορίες, όπως όνομα, διεύθυνση ή τα στοιχεία πληρωμής. Απλά κρατάνε τα στοιχεία με τα οποία κάνετε τη σύνδεση. Ωστόσο, αν επιθυμείτε να περιορίσετε, να μπλοκάρετε ή να διαγράψετε τα cookies από την ιστοσελίδα μας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον browser σας, για να γίνει αυτό. Κάθε browser είναι διαφορετικός, οπότε επιλέξτε από το μενού την επιλογή "Βοήθεια" (ή χειροκίνητα στη συσκευή του κινητού σας τηλεφώνου) για να μάθετε πώς να αλλάζετε τις επιλογές σχετικά με τα cookies.

Ειδήσεις σε τίτλους

 

 

 
 
 
 

 
 
 

 

 
 

 
Σάββατο, 27 Ιουνίου 2020 14:43

Πανελλήνιες, ποίηση, Όμηρος

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Πολλά λέχθηκαν, πολλά γράφηκαν για τα κείμενα στα οποία εξετάστηκαν στις Πανελλαδικές εξετάσεις 2020 οι υποψήφιοι στο μάθημα της Νεοελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας.

 Ειδικά για το ποιητικό κείμενο (Τίτου Πατρίκιου «Σε βρίσκει η ποίηση»). Πώς θα έχουν προσλαμβάνουσες ποιητικές παραστάσεις οι μαθητές για να μπορέσουν να αναλύσουν το ποιητικό κείμενο αν δεν διαβάζουν ποίηση, αν δεν έχουν διαβάσει το συγκεκριμένο ποιητικό κείμενο; Η απάντηση: γεννιόμαστε με ποίηση, «νανουρίσματα», και μεγαλώνουμε με την ποίηση, «δημώδη άσματα, στίχοι τραγουδιών που σιγοψιθυρίζουμε», ακόμη και «ο εθνικός μας ύμνος». Ναι, είναι αλήθεια. Πόσο ελκυστική όμως γίνεται η ποίηση για τον μαθητή. Πόσο προσπαθήσαμε να κάνουμε τα παιδιά να αγαπήσουν τον μεγάλο μας ποιητή, τον ΟΜΗΡΟ. Τι κάναμε για να κατανοήσουμε την Ομηρική γλώσσα; Την εντάξαμε στην καθημερινότητά μας; Και κατά πόσο έγινε αντιληπτό αυτό, πώς φροντίσαμε να το επισημάνουμε στους μαθητές;

Όταν οι Θιακήσιοι υπό τον Τηλέμαχο, με τη συνοδεία του γιου του Νέστορα επισκέπτονται την Σπάρτη για να πάρουν πληροφορίες για την τύχη του Οδυσσέα, θαυμάζουν το παλάτι του και τα πλούτη του.

 

“Γιὰ κοίτα, γιὲ τοῦ Νέστορα, καὶ φίλε τῆς καρδιᾶς μου,

χαλκὸς ποὺ ἀστράφτει μὲς σ' αὐτὰ τὰ βουητερὰ παλάτια,

τὸ μάλαμα καὶ τὸ ἤλεχτρο, τὸ φίλντισι, τ' ἀσήμι.

Τέτοιες θένα 'ναι κι οἱ αὐλὲς τοῦ Δία τοῦ Ὀλυμπήσου·

ἀρίφνητα καλὰ θωρῶ, καὶ θαμασμὸς μὲ πιάνει.”

(έμμετρη μετάφραση Αργύρη Εφταλιώτη)

 

«ΚαὶτὸνἀπείκασεὁξανθὸςΜενέλαοςσὰμιλοῦσε,

καὶ τοὺς φωνάζει καὶ λαλεῖ μὲ φτερωμένα λόγια·

“Ποιός ἄνθρωπος, παιδάκια μου, μετριέται μὲ τὸ Δία;

ἀθάνατοί 'ναι οἱ πύργοι του καὶ τὰ καλά του ἐκείνου·

θνητὸς μονάχα στὰ καλὰ μ' ἐμένανε μετριέται...».

 

Στέκομαι στη φράση «φτερωμένα λόγια» (έπεα πτερόεντα) δηλ. συνετά λόγια. Θα έλεγα «υψηλού, ανωτέρου επιπέδου» λόγια. Σημαίνει το αντίθετο από αυτό που εμείς εννοούμε σήμερα «λόγια που πετούν», «λόγια του αέρα», «ανάλαφρα». Διαβάζω στο λεξικό της Ρωσσικής Ακαδημίας «έπεα πτερόεντα: λόγια που πετούν και χάνονται Όμήρου Ιλ.». Στο lexigram διαβάζω «έπεα πτερόεντα: αρχαίο γνωμικό για συζητήσεις χωρίς περιεχόμενο», «αερολογίες», «αεροκουβέντες», «αερολογήματα», «φλυαρία», «μπουρδολογήματα», «πομφόλυγες», «ανεμώλια έπη (λόγια φράση)».

 

τοῦ δ ̓ ἀγορεύοντος ξύνετο ξανθὸς Μενέλαος,

καί σφεας φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

 

Ποιος παλιός δε θυμάται τη στήλη «Έπεα Πτερόεντα» του περιοδικού «ΡΟΜΑΝΤΣΟ». Ο αρθρογράφος Ασημάκης  Γιαλαμάς χρησιμοποιούσε τη φράση με τη σημερινή έννοια, αφού επρόκειτο για σατιρική στήλη, και όχι με την ομηρική έννοια. Διότι τα λόγια του Μενέλαου μόνο που δεν πετούσαν. Αντίθετα ήσαν βαθυστόχαστα.

Να μια ευκαιρία ποιητικής ανάλυσης και ερμηνείας για την κατανόηση του Ομήρου συγκριτικά με το σήμερα, έτσι ώστε να «παιδευτούμε» πάνω στην ποίηση (Ομήρου Οδύσσεια, Ραψωδία δ’,  «Εν Λακεδαίμονι», στιχ. 77).

 

Πάμε και στους στίχους 17-19:

 

... ὁ θεϊκὸς τραγουδιστὴς κοντά τους

τραγούδαε λύρα παίζοντας, καὶ στὸ σκοπό

του ἀπάνω

δυὸ χορευτάδες πηδηχτὰ καταμεσὶς σβουρίζαν.

 

 

Ας δούμε και τη μετάφραση Καζαντζάκη-Κακριδή

... μαζί τους κάθουνταν βαρώντας την κιθάρα

ο θείος τραγουδιστής, κι ως άνοιγε το στόμα του να ψάλει,

στριφογυρνώντας μες στη μάζωξη χόρευαν δυο ακροβάτες

 

Και το πρωτότυπο:

 

...μετὰδέσφινἐμέλπετοθεῖοςἀοιδὸς

φορμίζων, δοιὼ δὲ κυβιστητῆρε κατ᾿

αὐτούς,

μολπῆς ἐξάρχοντος, ἐδίνευον κατὰ

μέσσους.

«Πηδηχτά σβουρίζαν» ή «στριφογυρνώντας χόρευαν»;

Προτιμώ το Ομηρικό «εδίνευον». Πόσο όμορφη, πόσο παραστατική, περιεκτική, εύηχη, ποιητική λέξη. Πόσες εικόνες μπορεί να φέρει στο μυαλό μας! Δινεύω: και δινῶ ( έω) (Α) 1. περιστρέφω, στροβιλίζω 2. περιφέρομαι 3. (για πουλιά) διαγράφω κύκλους πετώντας 4. (για χορευτές) χορεύω κυκλικό χορό 5. περιτυλίσσω 6. κατευθύνω, κινώ κυκλικά. [ΕΤΥΜΟΛ. Βλ. λ. δίνη].

δίνη -η (AM δίνη) περιστροφική κίνηση νερού ή ανέμου, στρόβιλος.

Οι χορευτές βρίσκονται σε μια δίνη, σε μια μέθεξη. Όπως λέμε «φέρνω μια γυροβολιά» στην πίστα γύρω από τον εαυτό μου, οπότε δημιουργείται μια δίνη ανέμου. Άρα δινεύω.

Πόσο κοντά είμαστε αρχαίοι και νεοέλληνες! Σαν να μην πέρασε μια μέρα. Το μαρτυράει η πανέμορφη γλώσσα μας, τα κείμενά μας, η ποίησή μας που κυλάει μέσα στο αίμα μας, οι μαντινάδες μας.

 

Γιώργος Πολάκης

συνταξιούχος δικηγόρος

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό,ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.

Media Kit


click image to open (pdf)

 

Follow us on Twitter

prefix="og: http://ogp.me/ns# fb: http://ogp.me/ns/fb#"